Pelitli Köyü Tarihçesi

Köyümüz Gümüşhane ili Şiran ilçesine bağlı bir köydür.
Gümüşhane il merkezi bize 128 km  Şiran ilçeside 25 km mesafededir.
Köyümüzün yaklaşık 400 yıllık bir geçmişi vardır eski ismi “GAL”dır.

Büyüklerimiz derki bu ismi daha önce buraları yayla olarak kullanan ve bugün okça ören köyünde bulunan kalede yaşayan gayrı Müslimler koymuştur...
“GAL” kelime anlamı Osmanlı dilinde “UZAK” anlamına gelmektedir.

Eskiler bilir bugün köyümüz sınırları içinde kalan (kıran tarla)nın olduğu yerden Okça ören köyündeki kaleye, yaylada sağılan hayvanların sütlerinin taşınması için künklerin döşeli olduğunu söylerler. hatta kenar köylerden bir tanesinde kilise bile vardır.

Köyümüzde 2004 yılında yapılan referandumla Giresun il i Çamoluk ilçesinden Gümüşhane ili Şiran ilçesine geçilmiştir. Köyümüz coğrafik alan olarak doğu Karadeniz bölgesinde yer almaktadır. Dolayısıyla köyümüzde iklim olarak Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.

Ekonomik olarak insanlarımızın çoğu emeklidir ayriyeten azda olsa hayvancılık ve tarımla uğraşanlar vardır.
Köyümüzde ilköğretim okulu vardır öğrencisi olmadığı için kapalıdır.
Sular 2007 yılında içeri alınmıştır, elektrik ve telefon şebekesi mevcut olup yollarımızda ulaşıma uygun haldedir.
2013 yılında,da köyümüzün altyapısı yapılmıştır.
Halen gurbette ve köyde yaşayan yaklaşık 420 civarında ailemiz mevcut olup yaklaşık 1500 kişilik büyük bir aileyiz.
Köyümüzde farklı boylardan gelip yerleşmiş yaklaşık 9 kadar aile vardır.
Bunların bazılarının kökleri aşağıdaki gibidir.

Köyün yerlileri olarak araplar (seçkinler),Alingeler (paydaşlar)Bekirli (paydaşlar ) Hamedli /Çepelli (paydaşlar ) kabileleri gösterilir.
Ardından Dedeler (solaklar), Kocalar, Kışlakçı ibişler, Kallar / Gadızlar, Bozoklular (Geygeller)
Borlar(Savsa)

Köydeki kabile adlarını tarihi kaynaklardan araştırdığımızda tespit edilen boylar
NOT: Aşağıdaki aile ve sülale bilgilerinin bir kısmını AVUKAT D . KOCA, nın çalışmalarından  faydalanarak  sizlere aktardık kendisine teşekkürler ediyoruz…


Araplar kabilesi

Arzumangiller.

Köyümüzdeki Araplar kabilesi, Arap kökenli değildir, aslen Türkmen olan Beğdilli Boyundandır.

Beğdilli aşiretinden olan Araplar cemaati, İçel sancağında iskân olunmuştur.

Koca oğullarının soyunun bir sebeple Ardahan-Göle,den, Pertek,e buradan da Sivas İmralı,ya göçtüğü ve burada 4 kola  ayrıldıkları  anlatılır.

Buna göre Bir kolun Adana ya bir kolun Muğlaya bir kolunda bizim köye geldiği  Dördüncü kolun nereye gittiği bilinmiyor.

 Bizm koye gelen kol önce sivas imranlıya oradanda sivas kangal' bağlı kızıleniş köyüne geldikleri yine burda ikiye ayrıldıkları bir kolun giresun dereliye diğer kolunda bizim köye gelen kocaoğullarının dip dedesi olduğu ortaya çıkmaktadır.

Amcagiller

Amcaoğlu Kabilesi’nin soyu Ertuğrul gazi’den gelir kayı boyu’ndandır. Amcaoğlu kabilesi, eski zamanlarda ege ve Trakya ‘ya yerleşen Amucalar Türkmen’inin ufak bir koludur.

Köye geliş yerleri Sivas üzerinden Harput’tur. Harput bölgesi Amcaoğlu Kabilesi’nin içinden çıktığı Karakeçili Aşireti’nin baskın olduğu bir bölgedir.

 

(Ayrıca Erzincan Armutlu Köyü’nde Amca hasan çeşmesi ve korusu mevcuttur.)

Biliyorsunuz Özel soy ismi 1935 soyadı kanunundan sonra alınmıştır.Osmanlı kayıtlarında ve döneminde Amca veya Amcaoğlu  diye geçer . 

Armutludaki çeşmenin adı HES-İ AMCE yani Amcalar kabilesinden (Hasan /Amcagillerden)Hasan Demek Zamanında ismail özel'e (pala ismail) Haber 

yollamışlar Armutluda Amcaların veya Amcaoğularının Adına tarlaları var diye.....o nedenle osmanlı kayıtlarında Ya Amca diye Yada Amcaoğlu diye geçiyor..

Eskiden her kabile adı bir Aşirete her aşirette bir boya inerdi Amcalar kabileside Karakeçililere , Karakeçililerde Kayı boyundan inmedir.Karakeçililer Doğudan 

balkanlara kadar yayılmış bir Türkmen Aşiretidir.Sunni ve Alevi kolları vardır.Güneydoğu ve Harput/Elazığ cıvarındakiler Osmanlı siyaseti gereği Türkmenlere

ve Alevilere yapılan baskılardan dolayı Bulundukları bölgenin baskın kültürlerinin etkisinde kalmış hayatta kalabilmek için onların dilini konuşmak zorunda

kalmışlardır.(kürtçe-zazaca) Sivas Divriğide Amcaoğulları Lakabını  soyadı olarak kullanan bir sülale vardır.Zaten Amcaoğlu Kabilesi Harput'tan Önce sivasa

sonra erzincan Armutluya oradanda bizim köyümüze gelmişlerdir.bizim köye gelen amcaoğlu Halil'in kardeşlerinin nereye gittiği bilinmiyor. İnanç olarak 

Bağlı olduğumuz PİLVENKLİ OCAĞI Pertektedir pertek ile Harput birbirine çok yakındır .Amcaoğlu kabilesinin seceresinde Dersim adı fazla geçmemesinin 

nedeni Harput la olan bağdır.Harput'tan Pertek ve çemişkezeke Göç eden Karakeçili Aşiretler kendilerine sorulduğunda hep Harpuluyuz derler.

 

 

 

                                                                          ÖZEL’LERİN SOY KÜTÜĞÜ

 

                                                                                         HALİL

 

                                                                                          ALİ

 

                                                                                       HASAN

                                                      

  HALİL                                            İSMAİL                   MEHMET                                HIDIR                                   İBRAHİM

(BULDUK)                                ASKERDE İKEN            ASKERDE                                ELİF                                      BİNALİ

MEHMET                                  KARALAMASI               ÖLMÜŞ                                  HASAN                                    ARİF

HASAN                                        GELMİŞ                                                                  İSMAİL                                    ELMAS

HÜSEYİN                                                                                                                   FINDIK                                    ŞAHANIM

ALİ                                                                                                                          YADİGÂR

YADİGÂR                                                                                                               SÜLEYMAN

SIRMA                                                                                                                         ALİ

GÜLE

ELİF

KAYNAK KİŞİ: İSMAİL ÖZEL

Orhun abidelerinin doğu yüzünde bilge kağan şöyle seslenir:

“…Dördüncü olarak Ezginti Kadız’da(oğuzlarla)savaştım. Askerini orda mızrakladım, yıprattım

Gadızlar –köydeki ikinci adları Süleymanlar bir Avşar boyu adıdır. Gadızlar Süleymanlara, tabiidir.

Gadız / Kadız : aile lakabı /boy adı kökenini Ezginti kadız adlı kadim oğuz bölgesinden almıştır.

Türkçede K-G değişimi sık görülür.

Borlar, borlu, bori –Kıpçak  (isaf giller)

Türkmenlerin Anadolu ya yerleşenlerine Türk’ten başka bir ad verilmiyordu. Tahminen türkiyede yüzde on a yakın Kıpçak vardır… Söz gelimi Bor ve Çor Kıpçak boylarının adıdır. Bor ve Çor adını taşıyan yerleşimler de (Çorum, Çorlu, Bor, Keçiborlu, yâda Çoruh nehri gibi…)Kuzeydoğu Karadeniz Türklerinin çoğunluğu da Kıpçak kökenlidir.

Trabzon, Rize. Gümüşhane, Artvin illerimizde konuşulan Türkçe, Kıpçak Türkçesidir…“

 Kaynak: N.K.ZEYBEK 

Karabeggiller / Dedeler.

Solaklara, Dedikler de denir,

Dedik, dedecik demektir. Dedeli boyunun küçük bir parçası yâda Dedeli soyundan Dedeoğlu anlamında kullanılan bir ad geleneğinden kaynaklanıyor olabilir.

Kaynaklarda hem Dedeli (Dedelü) hemde Solaklı  adında boy adları geçmektedir.

Ağu çan ocağına bağlı 4 ayrı aile aynı soyadı almıştır.

Aligiller, Alioğulları (Hüseyin onbaşılar)- çepni

Ahirzamanlar (Gıdık Aliler )-?Diğer adları Kölegiller olması gerek buda köleli – göleli türkmenlerini işaret ediyor.

Bekirler ( mihrigiller ) çepni

Hamedoğulları(Çepeller ) – çepni? Bu adın aslı çapanlı –Çepenli – Çepelli veya Çeperli Çepelli, den bozma olması gerek. (Hamedler, kayseri sarı oğlanda yaşayan ve buradan birkaç köye dağılan bir Avşar obasıdır. çepni değildirler) .

 

Hasan ali oğulları (Yusuf giller) ocağı ŞIH ÇOBAN, A bağlıdır oda ABDAL MUSA, YA BAĞLIDIR...

 

                                                                      SOY KÜTÜKLERİ:

 

                                                                            HASAN

                                                                            ALİ

                                                                           SÜLEYMAN

                                                                           ALİ (KÖR ALİ)

                                                                           MUSTAFA

                                                                           ADIGÜZEL

 

                                                                           YUSUF

 

                         HÜSEYİN, FADİME, ZEYTİN, ZEYNEL, BAHAR, HAYDAR, AZİZ, SEHER, MUSTAFA,

 

KAYNAK KİŞİ: HÜSEYİN PAYDAŞ (ONBAŞI

Geygeller / Cegeller de denir. Demircidirler.(nam’ı diğer Selmanlılar) :

Aslı Bozoklu’dur Zamanında yazım hatası nedeniyle Bozuklu olarak kaydedilmiştir. Geygellerin soyu Türklerde kutsal sayılan Demircilerdendir.

Geygel: Azerbaycan’da 8 göllü bir coğrafik bölgenin,de adıdır.

Geygeller , Boz ok,tan  yani Yozgat civarından göçmüşlerdir. Bu bölgede Bozoklu Türkmenleri vardı. Boz oklular, yazları Yozgat –Sivas civarında, Kışları ise Halep’te yaylarlarmış…

Geygel ‘in yanı sıra Cegel söylenişi de Çepnilerin “g“ harfini “c “ olarak telaffuz etmelerinden kaynaklanıyor olmalı…